Khi Con Vào Mùa Thi – Lời Nhắn Gửi Từ Một Người Thầy Dạy Kế Toán

Có lẽ trong đời một con người, ít có giai đoạn nào nhạy cảm và mong manh bằng lúc con bước vào một kỳ thi. Đó không chỉ là những giờ phút làm bài, mà còn là thời điểm mà tâm trí, cảm xúc và cả khát vọng được đặt lên một bàn cân rất nghiêng. Con trẻ, dù có mạnh mẽ đến đâu, cũng dễ bị lung lay chỉ bởi một thông tin sai lệch, một cảm giác bất an, hay một ánh mắt buồn của cha mẹ vô tình để lộ.

Tôi không phải là thầy giáo trong một ngôi trường phổ thông nào cả. Tôi chỉ là người đứng lớp dạy về Kế toán, về thuế – những kiến thức tưởng chừng khô khan, nhưng qua năm tháng, lại dạy cho tôi nhiều hơn về sự nhẫn nại, về cảm xúc của con người, về giá trị của sự chuẩn bị kỹ càng và của một tinh thần vững vàng. Và từ chính những bài học đó, tôi bắt đầu thấu hiểu sâu sắc điều này: trong mỗi kỳ thi của học trò, điều quý giá nhất không phải là điểm số, mà là sự an toàn của tâm lý, sự vững vàng của ý chí, và sự đồng hành đúng cách của người lớn.

Tôi muốn kể cho các Anh Chị nghe về người chị họ của tôi – một cô gái từng học rất giỏi, được chọn vào đội tuyển thi học sinh giỏi của thành phố, từng đi thi các kỳ thi học thuật với phong độ khiến ai cũng tin rằng chị sẽ đạt thành tích rất cao. Nhưng vào cái năm định mệnh ấy, sau khi thi xong môn toán – môn chị giỏi nhất, chị đã nán lại để dò đáp án với mấy bạn cùng phòng. Chỉ một câu sai, chỉ một vài sự chênh lệch trong cách giải, chị đã hoảng loạn. Buổi chiều thi tiếp, tay chị run, tâm trí tê liệt, và chị không cầm nổi bút. Tối hôm đó, gia đình lại ngồi cùng chị để tiếp tục dò tiếp hai môn vừa thi. Mỗi đáp số chệch đi là một mảnh niềm tin rơi xuống. Và sáng hôm sau, chị không còn đến phòng thi nữa.

Tôi luôn nghĩ rằng, nếu lúc ấy có ai đó nói với chị rằng: “Con chưa sai cho đến khi chấm bài. Con vẫn còn hai môn nữa để cố gắng. Đừng nhìn lại, hãy nhìn về phía trước”, thì biết đâu kết quả đã khác. Biết đâu, nếu không dò đáp án, chị sẽ đi tiếp hành trình của mình, bằng tất cả năng lực và quyết tâm đã từng khiến bao người tin tưởng. Nhưng tiếc là, không ai nói. Và chị – cũng như rất nhiều đứa trẻ khác – đã ngã không phải vì thiếu thông minh, mà vì thiếu một chiếc phao tâm lý trong dòng chảy quá xiết của mùa thi.

Tôi chia sẻ câu chuyện ấy không phải để tạo ra nỗi sợ, mà để nhắc nhớ chúng ta – những người làm cha, làm mẹ – rằng: kỳ thi của con không chỉ diễn ra trong phòng thi, mà còn diễn ra âm thầm trong tâm lý của chính chúng. Một đứa trẻ thi xong và lao ngay vào dò đáp án, so bài với bạn bè, lướt Zalo, Facebook để tìm kết quả, không phải vì chúng ham xem đáp án, mà vì chúng đang hoang mang. Chúng sợ mình làm sai. Chúng sợ bị bỏ lại. Và chúng càng hoảng hơn khi thấy bố mẹ in đáp án về nhà, ngồi dò từng câu, hỏi dồn từng lỗi.

Nếu cha mẹ không đủ tinh tế để dừng lại, thì vô tình chính chúng ta đang đẩy con vào chiếc vòng xoáy khắc nghiệt của tự trách, của tiếc nuối, và tệ nhất – của bỏ cuộc.

Là người lớn, chúng ta cần hiểu rằng: điểm số có thể sửa đổi, cơ hội có thể lặp lại, nhưng tinh thần khi đã sụp đổ thì rất khó để con dựng lại trong thời gian ngắn ngủi. Thay vì giục con dò đáp án, hãy nói với con rằng: “Việc của con là thi tiếp, không phải quay lại. Hãy quên môn cũ, tập trung cho môn tới.” Hãy để con ăn một bữa thật no, ngủ một giấc thật sâu, hoặc ngả lưng chợp mắt giữa hai ca thi nếu cần. Hãy giữ cho con một tâm trí sạch sẽ – không hoang mang, không gợn lo – để bước vào bài thi tiếp theo với đầy đủ bản lĩnh.

Và nếu được, tôi cũng xin gửi một lời nhẹ nhàng tới các Anh Chị làm báo, làm truyền thông. Tôi hiểu rằng, trong cuộc đua thông tin, ai cũng muốn nhanh, ai cũng muốn sớm. Nhưng nếu những đáp án của các môn thi được đăng tải quá nhanh – ngay giữa lúc các em đang cần một khoảng lặng – thì đôi khi, vô tình, nó lại là liều thuốc độc về mặt tâm lý. Hãy cho các em thời gian hoàn thành toàn bộ kỳ thi, rồi hãy cho xã hội biết đến các kết quả ấy. Vì nếu giữ được sự bình yên ấy cho từng sĩ tử, thì đó cũng là một đóng góp đẹp đẽ cho xã hội – dù không hiện rõ trên báo cáo, nhưng sẽ hiện rõ trong những kết quả thi thật sự khách quan và tích cực.

Tôi không phải là giáo viên dạy văn, cũng không là người đứng lớp phổ thông. Tôi chỉ là một người đào tạo chuyên sâu về nghề nghiệp – nơi mà con người phải học cách kiểm soát mình giữa áp lực, học cách điềm tĩnh giữa hoang mang. Và tôi biết, bài học đó cần được bắt đầu từ chính những mùa thi đầu tiên trong đời của một đứa trẻ. Nếu không, các con sẽ học cách sống gấp, học cách so bì, học cách tự làm mình mất phương hướng – chỉ vì những lần tra đáp án sai thời điểm.

Vì vậy, xin các Anh Chị – hãy đọc thật kỹ những lời này. Hãy chậm lại một nhịp để hiểu vì sao ta nên dặn con mình đừng dò đáp án. Và quan trọng hơn, hãy nói để con hiểu chứ không chỉ là lệnh miệng. Bởi khi con hiểu, con sẽ tự làm. Và khi con tự làm, đó là lúc ta biết – con đã thật sự trưởng thành.

Mr Wick Kiểm toán