Một hộ kinh doanh bán đồ gia dụng có doanh thu 1,2 tỷ đồng một năm, tính ra khoảng 100 triệu đồng mỗi tháng, lợi nhuận thực chỉ 8 đến 10 triệu đồng, vẫn phải bước vào cơ chế Hóa đơn điện tử bắt buộc. Trong khi đó, ngưỡng doanh thu để được lựa chọn phương pháp tính thuế đơn giản đang được đề xuất nâng từ 3 tỷ lên 10 tỷ đồng. Khoảng cách giữa hai con số ấy khiến nhiều Kế toán đặt câu hỏi liệu mốc hóa đơn 1 tỷ đồng có sớm được nâng theo hay không. Câu hỏi rất đáng đặt ra, nhưng muốn trả lời đúng thì phải tách bạch hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau.
Một Tỷ Đồng Là Ngưỡng Bước Vào Hóa Đơn Điện Tử
Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 68/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng phải sử dụng Hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hoặc Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Nghị định 254/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, tiếp tục ghi nhận ngưỡng này trong khung pháp lý mới về hóa đơn, chứng từ. Vì vậy, cách nói quen thuộc rằng trên 1 tỷ là phải xuất hóa đơn chỉ đúng ở mức thực hành. Chính xác hơn, 1 tỷ đồng là ngưỡng bắt buộc bước vào cơ chế Hóa đơn điện tử, tức là thay đổi phương thức lập hóa đơn và kết nối dữ liệu, chứ không phải ngưỡng xác định số thuế phải nộp.
Rủi ro thường gặp là Kế toán nhìn vào lợi nhuận mỏng của hộ rồi suy luận rằng hộ còn nhỏ nên chưa cần Hóa đơn điện tử. Pháp luật thuế nhìn vào doanh thu năm, không nhìn vào biên lợi nhuận hay cảm nhận về quy mô. Hộ bán đồ gia dụng nêu trên mỗi tháng chỉ lãi 8 đến 10 triệu đồng nhưng vẫn thuộc diện bắt buộc, vì con số quyết định là 1,2 tỷ đồng doanh thu. Xác định sai điểm này, hộ phải gánh rủi ro bị xử lý về hóa đơn cho toàn bộ khoảng thời gian chậm chuyển đổi.
Chính Sách Thuế Đang Nới Theo Một Hướng Khác
Ngày 24/8/2026, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết giảm 30% số thuế Thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh, với điều kiện doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng. Nghị quyết có hiệu lực ngay từ ngày 24/8/2026 và đi kèm chính sách giảm 30% thuế Thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp ở cùng ngưỡng doanh thu. Đây là bước hỗ trợ trực tiếp về số tiền thuế phải nộp, hoàn toàn không đụng đến nghĩa vụ hóa đơn. Một hộ doanh thu 4 tỷ đồng được giảm 30% thuế TNCN vẫn phải lập Hóa đơn điện tử đầy đủ như trước.
Trước đó ít ngày, tại hội thảo do VCCI tổ chức ngày 21/8/2026, Bộ Tài chính nêu đề xuất nâng ngưỡng doanh thu được lựa chọn phương pháp tính thuế đơn giản từ 3 tỷ lên 10 tỷ đồng, dự kiến đặt trong quá trình sửa Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo con số được công bố tại hội thảo, nếu đề xuất được thông qua thì khoảng 99,86% hộ và cá nhân kinh doanh sẽ thuộc diện được lựa chọn phương pháp tính thuế đơn giản. Cần nhấn mạnh đây mới là đề xuất trong dự thảo, chưa phải quy định có hiệu lực để lấy làm căn cứ kê khai. Một hộ bán vật liệu xây dựng doanh thu 6 tỷ đồng của năm 2026 vẫn phải xử lý theo luật đang áp dụng, không thể viện lý do sắp nâng lên 10 tỷ để tự đổi phương pháp tính thuế.
Vì Sao Hai Ngưỡng Không Buộc Phải Chạy Cùng Nhau
Ngưỡng tính thuế và ngưỡng Hóa đơn điện tử phục vụ hai mục tiêu quản lý khác nhau, nên không có quy tắc pháp lý nào buộc chúng phải trùng khớp. Hóa đơn điện tử là công cụ thu thập dữ liệu giao dịch gần với thời gian thực, giúp cơ quan thuế nhìn được dòng doanh thu thật của thị trường. Phương pháp tính thuế lại là cách xác định số thuế phải nộp trên nền doanh thu đó, mang ý nghĩa giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế. Cơ quan quản lý hoàn toàn có thể cho một hộ doanh thu 8 tỷ đồng tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu mà vẫn buộc hộ đó lập Hóa đơn điện tử đầy đủ.
Sai lầm phổ biến là thấy chính sách thuế được nới rồi suy ra hóa đơn cũng sẽ được nới theo. Thực tế hai nghĩa vụ này cùng tồn tại và có thể vận hành ở hai ngưỡng khác nhau trên cùng một hộ. Một quán ăn doanh thu 2,5 tỷ đồng có thể thuộc diện tính thuế đơn giản nhưng vẫn bắt buộc dùng Hóa đơn điện tử vì đã vượt mốc 1 tỷ đồng. Khi tư vấn, Kế toán phải trả lời tách bạch hai câu hỏi: hộ nộp thuế theo phương pháp nào, và hộ lập hóa đơn theo cơ chế nào.
Sức Ép Đang Đặt Lên Mốc Một Tỷ Đồng
Mốc 1 tỷ đồng không phải con số bất biến và đang chịu sức ép rõ rệt. Cuối tháng 12/2025, khi góp ý dự thảo, VCCI đã kiến nghị chỉ bắt buộc Hóa đơn điện tử với hộ có doanh thu năm trên 3 tỷ đồng, vì cho rằng mốc 1 tỷ quá thấp so với năng lực quản trị và chi phí tuân thủ của phần lớn hộ nhỏ. Chính phủ khi ban hành Nghị định 141/2026/NĐ-CP vẫn giữ nguyên mốc 1 tỷ đồng, cho thấy ưu tiên của cơ quan thuế là dữ liệu giao dịch chứ không phải thu hẹp phạm vi quản lý. Đó là một lựa chọn có chủ đích, không phải sơ suất kỹ thuật.
Nhưng bối cảnh tháng 8/2026 đã khác thời điểm ban hành nghị định. Ngưỡng doanh thu không phải chịu thuế của hộ kinh doanh đã được nâng lên 1 tỷ đồng theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, chính sách giảm 30% thuế lấy mốc 10 tỷ đồng, còn phương pháp tính thuế đơn giản cũng đang được đề xuất nâng lên 10 tỷ đồng. Khi các ngưỡng xung quanh liên tục giãn ra theo hướng hỗ trợ hộ nhỏ, mốc Hóa đơn điện tử 1 tỷ đồng chắc chắn sẽ còn được đặt lên bàn cân. Vấn đề còn lại chỉ là nâng lên bao nhiêu và nâng vào thời điểm nào.
Kịch Bản Nào Khả Thi Hơn Cho Ngưỡng Hóa Đơn
Đây là vùng chưa có lời giải chắc chắn, nên tôi nói rõ phần dưới đây là nhận định nghề nghiệp, không phải quy định. Tôi không nghiêng về khả năng nâng thẳng ngưỡng Hóa đơn điện tử lên 10 tỷ đồng. Một hộ doanh thu 9 tỷ đồng tương đương khoảng 750 triệu đồng mỗi tháng; để nhóm này nằm ngoài diện bắt buộc sẽ tạo ra khoảng trống dữ liệu rất lớn, đi ngược xu hướng quản lý thuế điện tử mà ngành thuế theo đuổi nhiều năm nay. Ngưỡng ưu đãi thuế có thể rộng, nhưng ngưỡng thu thập dữ liệu thường được giữ chặt hơn.
Kịch bản hợp lý hơn là giữ nguyên 1 tỷ đồng hoặc nâng lên 3 tỷ đồng. Mốc 3 tỷ có lợi thế kép: đã được VCCI đề xuất nên có sẵn cơ sở thảo luận, đồng thời đang là ngưỡng doanh thu được lựa chọn phương pháp tính thuế đơn giản nên quen thuộc với cả cơ quan thuế lẫn người nộp thuế. Mốc này tạo khoảng đệm cho nhóm hộ nhỏ mà vẫn giữ được dữ liệu ở nhóm lớn hơn. Một hộ bán lẻ doanh thu 2,2 tỷ đồng sẽ giảm đáng kể chi phí vận hành hóa đơn, trong khi hộ nhà hàng doanh thu 4,5 tỷ đồng vẫn phải dùng Hóa đơn điện tử và chịu kiểm soát doanh thu chặt chẽ.
Hướng Phòng Thủ Hồ Sơ Cho Kế Toán
Trong lúc chờ chính sách, hồ sơ vẫn phải được xây trên quy định đang có hiệu lực. Thứ nhất, Kế toán cần theo dõi doanh thu lũy kế theo từng tháng để biết chính xác thời điểm hộ chạm mốc 1 tỷ đồng, thay vì đợi hết năm mới rà lại. Thứ hai, khi doanh thu tiệm cận ngưỡng, nên chủ động đăng ký sử dụng Hóa đơn điện tử sớm vài tháng để có thời gian chạy thử, đào tạo người bán hàng và xử lý lỗi kết nối máy tính tiền. Thứ ba, mọi khoản doanh thu tiền mặt, chuyển khoản qua tài khoản cá nhân và bán hàng qua nền tảng số đều phải được gom về cùng một con số doanh thu năm, vì đây chính là điểm cơ quan thuế đối chiếu đầu tiên.
Với nhóm hộ đang ở vùng 800 triệu đến 1,2 tỷ đồng, tôi khuyến nghị lập sẵn hồ sơ giải trình cách xác định doanh thu, gồm sổ bán hàng, sao kê tài khoản dùng cho kinh doanh và bảng đối chiếu với dữ liệu từ nền tảng thương mại điện tử. Hồ sơ ấy không tốn nhiều công nhưng lại là thứ quyết định khi cơ quan thuế đặt câu hỏi vì sao hộ chưa chuyển sang Hóa đơn điện tử. Ngược lại, nếu chỉ giải thích bằng lời rằng hộ còn nhỏ, phần yếu thế luôn thuộc về người nộp thuế. Phòng thủ tốt nhất luôn là bằng chứng về cách tính doanh thu, không phải lập luận về quy mô.
Kết Luận
Kế toán đừng lập kế hoạch dựa trên kỳ vọng sắp nâng ngưỡng. Ở thời điểm hiện tại, doanh thu năm trên 1 tỷ đồng vẫn là mốc pháp lý bắt buộc bước vào cơ chế Hóa đơn điện tử, còn 10 tỷ đồng là câu chuyện của ưu đãi thuế và phương pháp tính thuế; nếu ngưỡng hóa đơn có thay đổi, 3 tỷ đồng là mốc tôi đánh giá khả thi hơn nhiều so với 10 tỷ đồng. Hãy rà lại ngay danh sách hộ đang ở vùng cận ngưỡng và hoàn thiện hồ sơ xác định doanh thu trong tháng này. Đây cũng là tư duy tôi luôn nhấn mạnh trong Khóa W1: đọc chính sách không chỉ nhìn con số, mà phải nhìn con số đó đang điều khiển nghĩa vụ nào, vì chỉ cần nhầm một ngưỡng, hồ sơ thuế có thể đi sai cả năm.
- Mr Wick Kiểm toán -
