Có người làm kế toán đã từng nói với tôi, rất khẽ, như thể sợ chính mình nghe thấy: “Em đã nói rồi. Em đã nói rất nhiều lần. Nhưng không ai nghe.”
Câu nói ấy không mang theo giận dữ. Nó chỉ có sự mệt mỏi của một người đã làm tròn vai, nhưng không giữ được quyền quyết định.
Người làm kế toán quen với việc nhìn thấy rủi ro từ rất sớm. Khi những con số còn đang yên ổn trên giấy, họ đã biết điều gì có thể xảy ra nếu mọi thứ đi chệch khỏi quy chuẩn. Họ nói ra không phải để cản trở ai, mà để giữ cho hệ thống vận hành an toàn hơn. Nhưng tư vấn, suy cho cùng, vẫn chỉ là tư vấn. Quyền lựa chọn cuối cùng chưa bao giờ nằm trong tay họ.
Có những lúc, vì áp lực chi phí. Có những lúc, vì niềm tin chủ quan. Có những lúc, chỉ đơn giản là vì “trước giờ vẫn làm vậy, có sao đâu”. Những lời cảnh báo được ghi nhận, rồi để đó. Công việc vẫn tiếp tục. Quyết định vẫn được đưa ra theo hướng dễ chịu hơn ở hiện tại.
Cho đến khi vấn đề xảy đến.
Khi mọi thứ vỡ ra, người ta bắt đầu tìm nguyên nhân. Và thật dễ để quay sang người hiểu rõ nhất mọi thứ, hỏi rằng:
“Vì sao không nói rõ hơn?”
“Vì sao không làm quyết liệt hơn?”
“Vì sao để chuyện đi đến mức này?”
Ít ai nhớ rằng, có những cuộc họp mà kế toán đã nói. Có những email đã gửi. Có những đề xuất đã được trình bày đầy đủ, cẩn trọng và đúng mực. Nhưng trách nhiệm nghề nghiệp không đồng nghĩa với quyền can thiệp vào quyết định của người khác.
Nỗi đau của người làm kế toán trong những tình huống ấy không nằm ở việc bị trách. Mà nằm ở chỗ, họ hiểu rất rõ: nếu ngày đó lời mình được lắng nghe, mọi chuyện đã có thể khác.
Kế toán là nghề đứng rất gần sự thật, nhưng lại đứng khá xa quyền lực. Họ nhìn thấy bức tranh toàn cảnh, nhưng không phải lúc nào cũng được phép điều chỉnh nét vẽ. Và khi bức tranh hỏng, họ thường là người bị hỏi đầu tiên.
Có những bất công không cần phải cãi lại. Không phải vì cam chịu, mà vì người làm nghề hiểu rằng, tranh luận lúc ấy không còn giúp giải quyết điều gì. Họ chọn cách im lặng, sửa sai trong phạm vi mình có thể, và tiếp tục giữ cho phần việc của mình không đổ thêm lỗi.
Điều đáng trân trọng là, sau tất cả, rất nhiều người vẫn chọn làm đúng. Dù biết rằng làm đúng không phải lúc nào cũng được bảo vệ. Dù biết rằng nói ra chưa chắc đã được nghe. Nhưng họ vẫn nói. Vẫn làm. Vẫn giữ nguyên chuẩn mực của nghề.
Nếu bạn là người kế toán đang ở trong hoàn cảnh đó, hãy hiểu rằng: trách nhiệm của bạn không nằm ở việc gánh thay mọi quyết định sai lầm của người khác. Giá trị của bạn nằm ở chỗ, bạn đã làm đúng phần việc của mình, bằng năng lực và lương tâm nghề nghiệp.
Có những điều, thời gian sẽ trả lời. Và có những người, chỉ khi trả giá rồi mới hiểu ai là người đã thực sự đứng về phía họ từ đầu.
Mr Wick Kiểm toán - ATC Academy
Đào tạo, Tư vấn Giải pháp cho Doanh nghiệp, Hộ Kinh doanh
Tel: 093 670 9396
Mr Wick Kiểm toán - ATC Academy
Đào tạo, Tư vấn Giải pháp cho Doanh nghiệp, Hộ Kinh doanh
Tel: 093 670 9396